آندوسکوپی

تاریخچه آندوسکوپی

آندوسکوپ های اولیه فقط از چند آینه و عدسی ساخته شده بودند، اما از سی سال پیش، آنها جای خود را به دستگاه های حاوی فیبر نوری دادند که با استفاده از آنها، تصاویر بسیار واضح و روشنی از درون بدن بدست می‌آید. آندوسکوپ های امروزی، بسیار پیشرفته هستند. آنها دارای دوربین‌های ویدیویی می‌باشند که تصاویر را می‌توان به طور مستقیم از یک مانیتور مشاهده نمود.

آندوسکوپی

آندوسکوپی روشی است که پزشک به کمک اندوسکوپ می تواند اعضا داخلی‌ بدن را با مقاصد تشخیصی و درمانی مورد معاینه قرار دهد. در این روش پزشک میتواند تصویر ویدیوئی اندوسکوپ را به طور مستقیم بر روی مانیتور مشاهده کرده و بدینوسیله اعضای داخلی‌ بدن را مورد معاینه قرار دهد.
آزمایش آندوسکوپی، دقیق‌ترین و مفیدترین راه برای بررسی علل مشکلات گوارشی به خصوص معده و همچنین بهترین راه تشخیص زخم‌های گوارشی و سرطان معده می‌باشد.

آمادگی‌های قبل از آندوسکوپی

  • به‌طور کلی ۴ تا ۶ ساعت قبل از آندوسکوپی نباید هیچ غذایی بخورید و معده کاملاً خالی باشد اما تا ۲ ساعت قبل از انجام آندوسکوپی خوردن آب بلامانع است.
  • امکان دارد پزشک برای شما آرام بخش تجویز کند که در این صورت برای همراهی خود تا منزل بعد از آندوسکوپی باید یک همراه با خود داشته باشید.
  • در صورتی که به بیماری‌هایی مثل هپاتیت یا ایدز مبتلا هستید، حتما پیش از انجام اندوسکوپی این موارد را به پزشک خود اطلاع دهید؛ چرا که پزشکان به منظور پیشگیری از انتقال این بیماری‌ها از یک فرد به فرد دیگر، برای مبتلایان به این بیماری ها از اندوسکوپ‌های مخصوص این بیماران استفاده می‌کنند.
  • قبل از انجام هر گونه اندوسکوپی، تمام داروهای مصرفی را به پزشک بگویید، به ویژه درباره داروهای ضدانعقاد، ممکن است پزشک ترجیح بدهد یک یا چند روز قبل از انجام اندوسکوپی، بعضی داروهای شما قطع شوند.
  • اگر به اختلالات خونریزی دهنده مبتلا هستید، حتما این موضوع را به پزشک اطلاع بدهید تا اقدامات لازم را برای مقابله با خطرات احتمالی مهیا کند.
  • هر زمان که برای انجام آندوسکوپی مراجعه می‌کنید، تمام مدارک پزشکی خود را همراه داشته باشید.

آمادگی برای انجام آندوسکوپی

برای انجام آندوسکوپی احتیاجی به بستری شدن از شب قبل در بیمارستان ندارد. مدت زمان لازم برای انجام چنین عملی فقط یک ساعت است. پزشک معالج، قبل از عمل، بیمار را برای جراحی آماده می‌کند. در بسیاری از انواع آندوسکوپی، شخص باید به‌ مدت دوازده ساعت قبل از عمل چیزی نخورد. البته این مدت زمان بنا به نوع جراحی متفاوت خواهد بود.
برای عمل‌هایی که در قسمت روده صورت می‌گیرند، برای شبِ قبل از عمل، داروی لاکساتیو برای پاک‌سازی روده تجویز می‌شود. پزشک قبل از عمل، بیمار را معاینه می‌کند. باید پزشک را در جریان تمام عمل‌های قبلی و داروها (و مکمل‌ها) قرار داد

مراحل درمانی آندوسکوپی چگونه است؟

مراحل و فرایند درمان آندوسکوپی تا حد زیادی وابسته به علت جراحی است. ۳ علت برای جراحی وجود دارد:

  • تحقیق و بررسی: برای تشخیص علت مشکلات مختلفی مثل استفراغ، درد شکمی، اختلالات تنفسی، زخم معده، مشکلات بلع، خون‌ریزی دستگاه گوارشی و…، استفاده از آندوسکوپی توصیه می‌شود.
  • تأیید تشخیص: از آندوسکوپی برای انجام بیوپسی در تشخیص سرطان و سایر بیماری‌ها استفاده می‌شود.
  • درمان: برای درمان مستقیم برخی از بیماری‌ها نیز می‌توان از آندوسکوپی استفاده کرد. مثلا برای برداشتن پولیپ رگ‌های خونی نیز استفاده می‌شود.
آندوسکوپی معمولا بدون بیهوش کردن انجام می‌شود. البته در برخی موارد، بیمار تحت بی‌حسی موضعی قرار می‌گیرد. برای این نوع از بی‌حسی معمولا نوعی اسپری بی‌حسی به پشت گردن بیمار زده می‌شود. این نوع بی‌حسی باعث آرام شدن بیمار می‌شود. در انواعی از این جراحی که ازطریق دهان صورت می‌گیرد، نوعی محافظ دهان و دندان‌ها نیز استفاده می‌شود تا در هنگام قرار دادن لوله از لب و دندان‌ها محافظت شود.

آندوسکوپی

بعد از انجام آندوسکوپی

پس از عمل، بیمار در یک اتاق آندوسکوپی قرار می‌گیرد تا زمانی که بخش قابل توجهی از اثرات دارو از بین رود. گاهی اوقات بیمار دچار گلودرد خفیف می‌شود که ممکن است هفته‌ها طول بکشد یا اصلاً این اتفاق نیفتد. بیمار ممکن است احساس خوبی در نفس کشیدن نداشته باشد که این مشکل زودگذر و سریع هست. هنگامی که بیمار به‌طور کامل بهبود می‌یابد، به بیمار برای چند ساعت رژیم خاصی داده می‌شود و بیمار می‌تواند به خانه برگردد. بیمارانی که آندوسکوپی بدون آرامبخش داشته‌اند می‌توانند بدون کمک محل را ترک کنند.

انواع آندوسکوپی

وقتی اسم آندوسکوپی را برای اولین بار می‌شنویم ناخودآگاه یاد بیماری های معده می‌افتیم در حالی که برای بررسی سیستم‌های مختلف بدن می‌توان از آندوسکوپی کمک گرفت. به عنوان مثال در قسمت‌های زیر می‌توان از آندوسکوپی استفاده کرد:

  • مجاری دستگاه گوارش
  • مجاری تنفسی
  • گوش
  • مجاری ادراری
  • مجاری باروری زنان
  • جراحی با برش‌های کوچک

خطرات و عوارض جانبی آندوسکوپی

آندوسکوپی روش جراحی امن و راحتی است، اما در هر حال خطراتی نیز مانند هر عمل دیگری وجود دارد. این خطرات وابسته به ناحیه‌ای است که جراحی می‌شود. خطرات و عوارض جراحی به قرار زیر است:

  • خطرات و اثرات بیهوشی
  • بی‌حسی گلو پس از چند ساعت از عمل به‌خاطر بی‌حسی موضعی
  • درد مداوم در ناحیه‌ی جراحی‌شده
  • ایجاد ورم بعد از عمل
  • عوارض جانبی مربوط با عمل
  • دردهای شکمی خفیف
  • دردهای شکمی
  • خونریزی داخلی
  • ایجاد حفره یا پارگی در پوشش داخلی معده یا مری
  • عفونت ناحیه‌ی تحت معاینه
اگر پس از عمل، هر یک از عوارض زیر را مشاهده کردید فورا به پزشک معالجتان اطلاع بدهید:
  • تنگی نفس
  • تنگی نفس
  • دردهای شکمی شدید و متداوم
  • درد در سینه
  • خون در استفراغ
  • مدفوع تیره