اختلال در بلع

تعریف اختلال در بلع (دیسفاژی)

به هرگونه اختلالی که در خوردن مواد غذایی و آشامیدن مایعات اتفاق بیفتد اختلال در بلع گفته می شود که در واقع اختلال در بلع، مشکل در انتقال مواد غذایی (چه جامد چه مایع) از دهان تا معده است. اختلال در بلع می‌تواند برای همه مردم اتفاق بیفتد این بیماری سن خاصی را شامل نمی‌شود از نوزاد چند روزه یا چند ماه تا یک فرد میانسال همه به این بیماری دچار می‌شوند. بیشتر بیماران از اختلال بلع خود آگاهی ندارند و برخی از بیماران هم آگاهی محدودی در مورد بیماری خود دارند.

اختلال بلع در نوزادان

در صورتی که اختلال بلع یا دیسفاژی به موقع تشخیص داده نشود می تواند منجر به کاهش وزن بدن، از دست دادن آب بدن و ضعف عمومی شود و به طور کلی کیفیت زندگی خود را کاهش می‌دهد.
بروز اختلال در عملکرد مناسب مری می‌تواند شامل موارد گوناگون و متعددی باشد. اگر یک یا دوبار در بلعیدن غذا یا نوشیدنی دچار مشکل شدید احتمالا مشکل چندان حادی نیست ولی اگر این مسئله ادامه پیدا کرد سریعا به پزشک گوارش مراجعه کنید.

علل ایجاد بیماری دیسفاژی (اختلال در بلع)

همانطور که در بالا هم گفته شد اختلا در بلع در تمام سنین می تواند بروز كند اما در افراد مسن احتمال بروز آن بیشتر است. عوامل مختلفی می توانند سبب ایجاد اختلال در بلع شوند كه عبارتند از:

  • عادت های بد غذا خوردن: سریع خوردن غذا، خوردن لقمه‌های بزرگ، خوردن در حالت دراز كشیده، ننوشیدن آب كافی هنگام خوردن غذا. همه مواردی هستند كه می‌توانند سبب ایجاد اختلال در بلع شوند. اگر به دلیل دندان درد نتوانید غذا را خوب بجوید نیز دچار مشكلات بلعی می‌شوید.
  • مشكلات عصب یا عضله: افرادی كه سكته مغزی داشتند یا بیماری‌های پاركینسون، ام اس، تحلیل عضلانی یا میاستنی گراو دارند احتمال درد با اختلال در بلع مواجه می‌شوند. این بیماری‌‌ها می‌توانند اعصاب و عضلات مری را دچار مشكل كرده و غذا آهسته در مری حركت كند یا در مری گیر كند.
  • مشكلات مری: شرایطی مانند بازگشت اسید معده به مری می‌تواند باعث آسیب مری و ایجاد زخم شود. زخم و بافت آسیب دیده باز شدن مری را دچار مشكل كرده و در نتیجه منجر به اختلالات بلعی می‌شود.
  • سایر اختلالات: برخی سرطان‌ها، بزرگی تیروئید یا بزرگی قلب منجر به افزایش فشار مری شده و اختلالات بلعی ایجاد می‌شود

اختلال در بلع

درمان اختلال در بلع (دیسفاژی)

همانطور که این بیماری به علل مختلفی ایجاد می‌شود راه‌های درمان آن هم با هم متفاوت می‌باشد که راه درمان هم عموما به علت آن بستگی دارد.

  • اگر یک شخص سیگاری هستید و مشکل اختلال در بلع دارید حتما باید به پزشک گوارش مراجعه کنید اگر اختلال در بلعتان به هوا یا عادات شخصیتان مربوط نباشد باید به پزشک گوارش اطلاع داده شود.
  • تنش و فشار روانی هم باعث اختلال در بلع می‌شود . هر چیزی که آرامش را به شما بازگرداند مثل ورزش (ماساژ ، یوگا و نفس عمیق) فشار را از روی گلویتان هم برمی‌دارد . کمپرس آب گرم بر روی گلو هم تا حدی ماهیچه‌های آن را شل می‌کند .
  • هوای اطرافتان را مرطوب کنید. چون بسیاری از اختلالات بلع ناشی از خشکی هوا است. مرطوب کردن هوا می‌تواند کمک کننده باشد. بعضی از متخصصان خوردن روزانه لااقل هشت لیوان آب در روز را هم توصیه می‌کنند. هوا باید ۳۵ تا ۴۰ درصد رطوبت داشته باشد. گذاشتن دستگاه بخور در اتاق خواب مؤثر است. گرچه تأثیر هوای مرطوب گرم یا سرد هنوز مورد بحث است ، ولی هوای خنک و مرطوب برای گلو بهتر است
  • بازگشت اسید معده را درمان کنید. اگر احساس برگشت اسید معده به گلو را دارید، راه‌های زیادی برای کنترل آن وجود دارد، از جمله ترک کافئین ، الکل ، شکلات و سیگار .
  • شکلات
  • وضع بدنتان را معاینه کنید. گرچه ناهنجاری جسمانی نادر است ، پزشک ممکن است علت احتمالی اختلال بلع را ناشی از آن بداند. پس با روش خوردن نمک باریم و عکس برداری با پرتو ایکس گرفتگی احتمالی ماهیچه اسفنکتر حلق مشخص می شود. تنگی این ماهیچه نخست با دارو و سپس با روشی خاص برای گشاده کردن آن در مطب رفع می‌شود. این روش بسیار مؤثر است در موارد شدیدتر ، جراح ماهیچه را پاره می کند تا شل شود .
  • گرفتاری‌های مادرزادی و بیماریی که دیورتیکولوم زنکر نام دارد (که در آن ،‌ پوشش درونی مری کیسه ای تشکیل می دهد که بلع را مشکل می کند) هم با روش جراحی درمان می شوند .